Detoks Değil Detoksik Yaşam!

21.01.2019 Pazartesi

Toksin Nedir?

Canlı organizmalar üzerine zararlı etkileri olan tüm maddeler toksin denir. Toksinler endotoksinler ve egzotoksinler olarak ikiye ayrılır.  Endotoksinler vücuttaki metabolik  ve mikrobiyolojik (bakteriler,mantarlar vb)  hadiseler sonucunda oluşan  toksik son ürünlerdir. Egzotoksinler ise  ağız, deri, solunum  başta olmak üzere çok çeşitli yollarla  vücudumuza giren  ksenobiyotikler, ağır metaller, endüstriyel maddeler, biyotoksinler, pestisitler, böcek öldürücüler, küf mantarları , gıda katkı maddeleri  vb. kimyasal maddelerdir. Bunlara maruziyetimiz  süregelen ve bir bölümü önlenemez maruziyetlerdir. Bir bölüm  maruziyet ise kişisel önlemler ve sağlıklı alışkanlıklar ile önlenebilir.

Toksik Yük Nedir?

Organizmadaki tüm toksinlerin toplamıdır. Detoksifikasyon işlemi yavaşlarsa ya da toksin maruziyeti artarsa  vücuttaki toksik yük artar.  Toksik yük arttıkça  fazla toksinler  başta yağ dokusu olmak üzere  vücutta  birikir ve sağlığımız bozulur.  

Toksik  Maddelerin Vücuttaki Etkileri Nelerdir?

-DNA hasarı, mutasyon
-Uygunsuz bağışıklık yanıtı
-Alerji
-Kanserojen etki
-Hormonal bozukluklar
-Diyabet, obezite
-Bağışıklık sistemi  hastalıkları
-Düşükler, ölü doğumlar, doğumsal anomaliler
-Kas ve sinir sistemi hastalıkları
-Egzema gibi deri hastalıkları
-Enfeksiyonlar
-İnfertilite (kısırlık),libido azalması
-Mide-barsak bozuklukları, hazımsızlık
-Romatizmal  hastalıklar
-Kalp-Damar  Hastalıkları
-Depresyon, otizm ,hiperaktivite,unutkanlık
-Ağız kokusu

Detoksifikasyon Nedir?

Toksik maddelerin zararlı etkisinin  nötralize edilmesi ve  vücuttan atılımının sağlanması işlemlerinin tümüne detoksifikasyon denir. Vücudumuz durmaksızın vücuda giren toksinlere karşı kendi  mekanizmaları  ile savaşır ve biyokimyasal detoks yapar. .  Detoksifikasyonda  karaciğer, barsak ,deri ve böbrek olmak üzere birçok organ görev alır. Ama vücudun kendini toksik maddelerden temizlemesi büyük ölçüde  karaciğerede  olur.

Karaciğer hem vücutta oluşan hem de dışarıdan alınan çok çeşitli  toksik maddeleri zehirsizleştirmek için devamlı çalışır. Buradaki detoksifikasyon işlemleri iki aşamada gerçekleşir. Deteksifikasyonun  Faz 1’de çeşitli enzimler ile toksik maddeler ya tümüyle nötralize edilir ya da  daha toksik veya daha az toksik  ara ürünlere dönüştürülürler. Faz 2 ‘de ise oluşan ara ürünler  suda çözünebilir bileşiklere dönüştürülür ve vücuttan atılabilir forma getirilir. Oluşan son ürünler vücuttan idrarla, safrayla, terle  veya dışkıyla atılır. Tabi ki tüm bu işlemler sırasında serbest radikaller ve reaktif oksijen bileşikleri oluşur ,  bunları temizlemek için ise  vücuttaki antioksidan mekanizmalar devreye girer.

Detoksifikasyon  İşleminin Başarısı :
Alınan toksin miktarına,
Toksinlere maruz kalma süresine,
Kişinin genetik yapısına ve enzimatik sistemlerinin gücüne,
Bireyin beslenme durumuna bağlıdır.

Yiyeceklerin  Detoksifikasyona  Etkileri:

Önüne gelen herkesin hazırlamaya çalıştığı detoks menülerinin kanıtlanmış bilimsel bir  faydası yoktur. Ancak yiyeceklerin detoksifikasyona katkıları sandığımızdan da çoktur. Tabi ki  fayda; bu besin bu toksine karşı savaşır denilecek kadar basit değildir. Sadece sigaradaki toksik madde çeşitliliği düşünüldüğünde bile tek bir yiyecek ile bunlara karşı durmanın mümkün olmadığı anlaşılabilir. 

Deteksifikasyonu  destekleyebilecek besin grupları aşağıdaki gibidir.

-Antioksidan gıdalar faz 1 reaksiyonlarına destek olarak detoksifikasyonu arttırır ve aynı zamanda bu reaksiyonlar sırasında serbest radikallerie karşı savaşır. Antioksidan olarak domateste likopen, üzümde resveratrol, brokoli ve havuçta beta karoten, ananasta bromelain vb.  uzun bir liste liste çıkarılabilir. Bu karmaşada yapmanız  gereken  besin takviyesi almak ya da tek tip gıdayla beslenmek yerine diyetteki meyve ve sebze çeşitliliği arttırmak olmalıdır. Ve tüm bu meyve ve sebzeler  mutlaka katı halde yani çiğnenerek  tüketilmeli, böylece enzimatik sisteme katılımı sağlanmalıdır.

Kefir, yoğurt, peynir, turşu gibi probiyotik gıdalarda detoksifikasyonun  faz 1’ini  destekler. Probiyotiklerin toksinlerle savaşta büyük rolleri vardır.

Proteinler ise faz 2 ‘ye destek olur,  toksinlerin suda çözülümünü arttırır ve atılımını sağlar.

Yüksek lifli bitkisel gıdalar, vitaminler, mineraller,alkali yapıcı yiyecekler (limon, lahana, avokado gibi)  her iki faza katkı sağlar.

Detoksifikasyona Yardımcı Yaşam Tarzı :

Vücudumuzdaki  toksik yükümüzü   azaltmak ve   detoksifikasyonu  desteklemek için alınacak önlemler şunlardır:

- Daha iyi beslenme : Yeterli ve kaliteli  protein içeren , sebze , meyve ve baklagillerin  hakim olduğu, bol antioksidanlı  öğünler  hazırlanmalıdır . Bitkisel yağlar, kuruyemişler, tohumlar, az yağlı süt ürünleri , tahılları  içeren kişiye özgü bir  beslenme modeli oluşturulmalıdır.  Kırmızı eti, yağ ve şekeri azaltmalıdır.

 -Daha çok egzersiz yapılmalıdır.

-Günde en az  2-2,5 litre su tüketilmesi detoksifikasyon reaksiyonların işlemesi için zorunludur.

- Kömürleşmiş etlerden, kafeinli ve alkollü içeceklerden, katkılı ve işlenmiş gıdalardan, sigaradan    yani  kolaylıkla terkedebileceğimiz  toksik yüklerden   uzak durmalısınız.

-Zirai ürünler ve mikroplar ile kontamine  olmuş  gıdalar  iyice yıkanarak  bunlardan arındırılmalıdır.

- Gereksiz   ilaç kullanımından kaçınılmalıdır. 

- Uyku saati ve kalitesi arttırılmalıdır.

-Stresi azaltıcı uygulamalardan faydalanılmalı, zihinsel rahatlık sağlanmalıdır.

-Suyu cam veya paslanmaz çelik kaplardan içiniz.  

-Halk sağlığı önlemleri olarak ise :  zararlı olduğu kanıtlanmış  kimyasal maddelerin kullanımı  yasaklanmalıdır.   Atık sulardaki kimyasal kalıntılar ve  ilaç metabolitleri   tümüyle uzaklaştırılmalı, bireye sağlıklı su kaynakları sağlanmalıdır. Vitamin,mineral, antioksidan takviyesi olarak satılan ürünlerin denetimi arttırılmalıdır.

Detoks   Uygulamaları :

-Eliminasyon  Diyetleri  (Kişinin alerjik olduğu, tolere edemediği  gıdalar tespit edilip diyetten uzaklaştırılır. )

-Vücudumuza bulaşan toksinlerin uzaklaştırılması için barsak temizliği yapılabilir.

-Başta  metaller olmak üzere çeşitli kimyasalları bağlayan  şelatör  maddeler kullanılabilir.

-Detox diyetler

-Sauna ve terlemenin sağlanacağı aktiviteler

-Kısa süreli açlık

Detoks  Diyetlerin Olası Zararları:

Enerji veren gıdaların yetersiz alınmasına bağlı   enerji eksikliği , baş dönmesi , halsizlik ve kronik  yorgunluk

Yetersiz beslenme nedeniyle protein ve vitamin eksiklikleri, vücudun biyokimyasal mekanizmalarında aksama

Sıvı-Elektrolit dengesizliği

Toksinlerin yayılımı: Hızlı kilo kaybı nedeniyle  yağ dokusunda biriken toksik maddeler serbestleşir ve tüm dokulara dağılarak  yaygın toksik hasar oluşturabilir.

Asidoz

Ve hatta ölüm .

Bu nedenle amacımız şok diyetler ile vücudu yormak yerine  detoksifikasyon mekanizmalarına yardımcı, toksinlere duyarlı bir yaşam tarzı  geliştirmeliyiz.  Detoksifikasyon yapılması gerekiyorsa da buna doktorunuz karar vermelidir. Bunun için kişinin tıbbi hikayesi, gıda tolerans testleri , toksik yük miktarını gösteren kan ve idrar  testleri, metabolik göstergeler   yol gösterici ve yönlendirici olacaktır.